|
www.IRANTAMADON.com |
|
|
|
|
|
|
|
مرتضی آوینی |
|
|
سيدمرتضی آوینی در شهريور سال 1326 در شهر ری به
دنيا آمد . تحصيلات ابتدایی و متوسطه خود را در شهرهای :
زنجان ، كرمان و تهران به پايان رساند . سپس به
عنوان دانشجوی معماری وارد دانشكده هنرهای زيبای دانشگاه تهران شد
. او از كودکی با هنر انس داشت . شعر میسرود ، داستان و مقاله
مینوشت و نقاشی میكرد . معماری را با علاقه زياد يادگرفت ، ولی
بعد از پيروزی انقلاب اسلامی بنا به ضرورتهای انقلاب آن را كنار
گذاشت و به فيلمسازی پرداخت .
از اولين كارهای او در گروه جهاد میتوان به مجموعه
ششروز در تركمن صحرا ، سيل خوزستان و مجموعه مستند خانگزيدهها
اشاره كرد . آنها در جستجوی حقيقت ماجرا به خرمشهر و آبادان رفتند كه سخت در محاصره بود . توليد مجموعه «حقيقت» اينگونه آغاز شد . «كار گروه جهاد در جبههها ادامه يافت . عمليات والفجر هشت كه شروع شد ، گروه ديگر منسجم و منظم شده بود . همين شد كه مجموعه تلويزيونی «روايت فتح» در همان حال و هوا شكل گرفت و تا آخر جنگ هم ادامه پيدا كرد . آوینی میگويد «انگيزش درونی هنرمندانی كه در واحد تلويزيونی جهاد سازندگی جمع آمده بودند ، آنها را به جبهههای دفاع مقدس میكشاند ، نه وظايف و تعهدات اداری . روح كارمندی نمیتوانست در اين عرصه منشأ فعل و اثر باشد . گروههای فيلمبرداری ما با همان انگيزههایی كه رزمآوران را به جبهه كشانده بود كار میكردند... اينجا عرصهای نبود كه فقط پای تكنيك و يا هنر درميان باشد.» با پايان جنگ و در فاصله سالهای پايان جنگ و تأسيس مؤسسه روايت فتح ، آوینی نوعی فعاليت هنری ـ مطبوعاتی را تجربه كرد . او در اين دوره به سينما ، هنر ، فرهنگ واحد جهانی و مواجهه آن با مسائل مختلف فكر میكرد .حاصل همه آن فكر كردنها ، تحقيقها و مباحثات ، نوشتههایی است كه از او به جا مانده . تأملاتی در ماهيت سينما كه در فصلنامه فارابی به چاپ رسيد و بعد مقالاتی با عناوين جذابيت در سينما ، آينه جادو ، قاب تصوير و زبان سينما و ... كه از فروردين سال 1368 در ماهنامه هنری سوره منتشر میشد . مجموعه اين مقالات در كتاب آينه جادو كه جلد اول از مجموعه مقالات و نقدهای سينمایی اوست جمع آوری شد . هرچند آشنایی با سينما در طول مدت بيش از ده سال مستندسازی و تجارب او در زمينه كارگردانی مستند و به خصوص مونتاژ باعث شد كه قبل از هر چيز به سينما بپردازد ، ولی فكرها و حرفهای او بيشتر از اينها بود . او در كنار تأليف مقالات تئوريك درباره ماهيت سينما و نقد سينمای ايران و جهان ، مقالات متعددی درمورد حقيقت هنر ، هنر و عرفان ، هنر جديد اعم از رمان ، نقاشی ، گرافيك ، تئاتر ، هنر دینی و سنتی ، هنر انقلاب و ... تأليف كرد كه بيشتر آنها در ماهنامه سوره به چاپ رسيد .طی همين دوران در خصوص مبانی سياسی ـ اعتقادی نظام اسلامی و ولايت فقيه ، فرهنگ انقلاب در مقابله با فرهنگ واحد جهانی و موضوعات ديگر تفكر و تحقيق كرد تا بتواند جوابهایی برای همه سؤالهایی كه داشت پيدا كند . اواخر سال 1370 مؤسسه فرهنگی روايت فتح به فرمان آيتالله خامنهای تأسيس شد تا به كار فيلمسازی مستند و سينمایی درباره دفاع مقدس بپردازد و تهيه مجموعه «روايت فتح» را كه بعد از پذيرش قطعنامه رها شده بود ، ادامه دهد . آوینی و بقيه گروه ، سفر به مناطق جنگی را از سر گرفتند و طی مدتی كمتر از يك سال ، كار تهيه شش برنامه از مجموعه ده قسمتی «شهری در آسمان» را به پايان رساندند و مقدمات تهيه مجموعههای ديگری را درباره آبادان ، سوسنگرد ، هويزه و فكه تدارك ديدند . اگرچه مقارن با همين زمان ، فعاليتهای مطبوعاتی او نيز ادامه داشت . «شهری در آسمان» كه به واقعه محاصره ، سقوط و بازپسگيری خرمشهر می پرداخت ، در ماههای آخر سال 1371 از تلويزيون پخش شد ، اما برنامه وی برای تكميل اين مجموعه و ساختن مجموعههای ديگر با شهادتش در روز بيستم فروردين 1372 با رفتن بروی مین در فکه ناتمام ماند .پایگاه ایران تمدن |
|