|
نور الدين عبدالرحمن بن نظام الدين احمد بن
محمد جامي ملقب به ابو البركات و متخلص به جامي از
مشهورترين شعرای ادب پارسی دری قرن نهم هجری قمری است . وی
در سال817 هـ.ق در خرجرد جام به دنيا آمد و در نوجوانی در
هرات و سمرقند به فراگيری علوم مختلف پرداخت . جامی در
جوانی سرودن شعر را آغاز كرد و به مناسبت تولد خويش و ارادت
به شيخ الاسلام احمد جام ، تخلص جامي را اختيار نمود . جامي
علاوه بر شعر و شاعری در منطق ، فلسفه ، حكمت اشراق ، رياضي
، طبيعيات و صرف و نحو نيز آگاهی داشت و چندی در طريق تصوف
به سير و سلوك پرداخت . وی سپس در هرات به خدمت سعدالدين
كاشغری از مشايخ بزرگ تصوف و خواجه ناصرالدين عبدا... احرار
درآمد و براثر مطالعه و تحقيق در عرفان و تصوف از بزرگان
متصوفه آن زمان گشت . عبدالرحمن جامي بخشي از زمان شاهرخ و
قسمت اعظم سلطنت سلطان حسين بايقرا را درك كرد وبا امير
عليشير نوائی معاصر بود . وی پس از اقامت در هرات جز چند سفر
كوتاه به مكه ، بغداد ، دمشق و تبريز تمام عمر در همين شهر
سكونت گزيد و به سير و سلوك پرداخت . جامی در طول زندگی خود
مورد احترام سلاطين و بزرگان معاصر خود بود و سلطان حسين
بايقرا كه پادشاهي اهل ذوق ادبی بود و وزير دانشمندش امير
عليشير نوائی او را گرامی میداشتند ، بطوريكه امير عليشير پس
از مرگ جامی كتاب (خمسه المتحيرين) را به يادگار او برشته
تحرير درآورد . سلطان محمد فاتح پادشاه عثمانی نيز به اين
شاعر احترام می گذاشت و حتی از او دعوت كرد به قسطنطنيه سفر
كند كه جامی اين دعوت را نپذيرفت . عبدالرحمن جامی در فنون
مختلف و علوم دینی و تاريخ و ادب از اساتيد زمان خود بود و
در شعر به سعدی و حافظ توجه داشت و از سبك نظامی پيروی مي
كرد . آثار ادبی جای اين شاعر را در رديف انوری ، سعدی ،
حافظ ، خيام ، فردوسی و مولانا قرار داده است و وی را می
توان از آخرين شعرای صوفی ادب دری دانست كه به سبك
كلاسيك شعرمی سروده است . اين عارف بزرگ در سال 898هـ.ق
در هرات در گذشت و طی تشييع جنازه ای باشكوه كه سلطان
حسين بايقرا شخصاً در آن شركت كرد به خاك سپرده شد
.
آثار این بزرگ ادبی :
آثار
جامی بالغ بر يكصد كتاب است ، مهمترين اين تأليفات عبارتند
از
:
ديوان
اشعار (شامل سه بخش : فاتح الشباب ، واسطهالعقد ، خاتمه
الحيات) ، هفت اورنگ ( به تقليد از خمسه نظامی شامل هفت
بخش : سلسله الذهب ، سلامان وابسال ، تحفه الاحرار ، سیحة
الاحرار ، يوسف و زليخا ، ليلي و مجنون ، خرد نامه اسكندر) ،
نفحات الانس ، بهارستان ، لوايح ، اشعه اللمعات ، تاريخ
صوفيان و مذهب آنها ، نقدالنصوص في شرح نقش الفصوص ابن
عربي ، مناسك حج منظوم ، مناقب جلال الدين رومي ، منشأت
پایگاه
ایران
تمدن
|