www.IRANTAMADON.com

 

 

 

 

 

فرخی یزدی

 

محمد فرخی یزدی (۱۲۶۸ - ۱۳۱۹ خورشیدی) فرزند محمد ابراهیم سمسار یزدی شاعر بنام معاصر ایران در سال ۱۲۶۸ خورشیدی در یزد زاده شد . علوم مقدماتی را در یزد فرا گرفت و از شانزده سالگی به کار مشغول گردید . فرخی در همان اوایل جوانی به سرودن اشعار اجتماعی با مضامین بکر و بی سابقه پرداخت . وی از اول تا آخر با زور و زور گویی مخالفت می‌‌ورزید . از خواندن شعری که در نوروز سال ۱۲۸۹ در بین اجتماع مردم خوانده بود ، حاکم شهر یزد آن را در مزمت خود احساس کرده دستور داد تا دهان فرخی را با سوزن و نخ دوخته رهسپار زندانش ساختند . سرانجام بر اثر فشار مردم بر دولت بعد از دوماه تحمل زجر و شکنجه از زندان آزاد گردید و به تهران عزیمت نمود . به مجرد رسیدن به تهران مقالات و اشعار مهیجی را درباره آزادی و بر ضد استبداد و زور و زورگویی در جراید به نشر سپرد و توجه طبقات رنج کشیده ایران را بخود جلب نمود . در جریان جنگ جهانی اول (۱۹۱۴ - ۱۹۱۸ میلادی/ ۱۲۹۷ - ۱۲۹۳ خورشیدی) رهسپار بغداد و کربلا شد ، در آنجا تحت پیگرد انگلیس ها واقع شد ، از آنجا از طریق موصل میخواست مخفیانه داخل ایران شود که در کمین روس ها (تزاری ها) افتاد و زندانی گشت . فرخی در سال ۱۳۰۰روزنامه «توفان‌» را منتشر ساخت . در جشن دهمین سالگرد انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر کبیر به اتحاد شوروی سفر نمود و بعد از مدت یازده روز اقامت به ایران بازگشت ، سفرنامه خویش را در روزنامه توفان به نشر سپرد ، بعد از چند شماره روزنامه توقیف و سفرنامه ناتمام ماند . در سال ۱۳۰۷ خورشیدی به نمایندگی از مردم به مجلس شورای ملی راه یافت . در مجلس نیز با مخالفت های شدید بدخواهان واقع شد . فرخی یزدی سرانجام از طریق شوروی به برلن رفت و در مجله «پیکار» چاپ برلن به نشر مقالات تند پرداخت ، آخر به تقاضای دولت ایران از آلمان اخراج گردیده و در ۱۳۱۲ به ایران بازگشت ، یک سال بعد از باز گشت زندانی و آخر به سال ۱۳۱۹ به دستور رضاخان بعد از شکنجه‌های فراوان با آمپول هوا زندگی را به درود گفت و از مدفن وی نیز اطلاع دقیقی در دست نیست .

پایگاه ایران تمدن