www.IRANTAMADON.com

 

 

 

 

 

ابوالفضل بیهقی

 

وی در قريه ی "حارث آباد بيهق" به دنیا آمد . بعد از كسب فضايل در "نيشابور" ، به "ديوان رسايل محمودی" راه جست و در خدمت "خواجه بونصر مشكان" به كار پرداخت . همچنان در خدمت سلاطين غزنوی بود ، تا در زمان "عزالدوله عبدالرشيد" كه در سال (440هـ.ق) سلطنت يافت . چندی "صاحب ديوان" انشاء گرديد ، اما به تهمت حاسدان معزول شد و در سال (443 هـ.ق) كه "طغرل" بر "عبدالرشيد" خروج كرد و او را كشت ، بیهقی با جمعی ديگر از درباريان زندانی شد و يك سال در زندان بود . ابوالفضل در اواخر سلطنت "فرخزاد" از كارهای ديوانی كناره گرفت تا اين كه در سال (470هـ.ق) وفات يافت .
آثار وی عبارتند از :
مهم ترين اثر بیهقی "تاريخ" مشهور اوست كه از امهات كتب تاريخ و ادب فارسی است در شرح سلطنت "آل سبكتكين" در سی مجلد كه در آن از تشكيل دولت "غزنوی" تا اوايل "سلطان ابراهيم بن مسعود" سخن رفته است ، اما اكنون فقط قسمتی از آن كه مربوط به سلطنت "مسعود بن محمود غزنوی" و "تاريخ خوارزم" از زوال دولت "آل مأمون" و افتادن آن به دست سلطان محمود و حكومت "آلتون تاش حاجب" ، در آن سامان تا غلبه ی "سلاجقه" ، موجود است . درباره ی سبك و شيوه نگارش اين كتاب و مؤلف آن سخن بسيار گفته و نوشته‌‌‌‌اند و از ميان همه نوشته‌‌ها به قول "استاد فياض" كه بیهقی شناس يگانه ی روزگار ما بود بسنده مى كنيم كه فرمود : بيهقي گزارشگر حقيقت بود .

علاوه بر اين كتاب "ابن فندق" كتابی ديگر به نام "زينةالكتاب" در آداب كتاب بدو نسبت داده است .

پایگاه ایران تمدن