عبدالعلی اديب برومند در بيست و يكم خرداد ماه 1303
در
زادگاهش شهر« گـز» از شهرستان برخوار اصفهان
زاييده شده است . پدرش مرحوم مصطفی قليخان
برومند از خوانين گـز بود كه از حسن خط و مقدمات زبان عربی و آگاهی
های تاریخی بهره داشت . به زبان فرانسه
مسلـط واز جمله تجدد طلبان عصر بود ، هيچ گاه
شغل دولتی نپذيرفت و به كار ملكداری و كشاورزی
اكتفا نمود . مادرش مرحوم رباب غفار دخت ،
خواهر بزرگ استاد حيدرعليخان برومند بود كه از سواد خــوانــدن و
نــوشتن بی بـهره نبود ، در خـانـه داری و
تنظيم امـور اقتصادی خـانـواده زنی لياقتمند و
با شخصيّت به شمار می رفت كه درباره تحصيلات
فرزندان هم ، پي گيری و علاقه مندی
كامل از خود نشان ميداد . عبدا لعلی اديب برومند در
سن شش سالگی نزد معلم سرخانه كه
« ملا قنبر» نام داشت و مكتب دار
بـود ، خـوانـدن و نوشتن را آغــاز كرد و پس از دو
سال به اصفهان آمـد و نخست دو سه ماه در مدرسه «
قدسيه» درس خواند وسپس در دبيرستان «
فرهنگ» كه مديرش روانشاد « مجيد مير
احمدی » از پيشگامان آموزش و پرورش اصفهان
بود نام نویسی كرد و از كلاس سوم ابتدایی تا سوم
متوسطه در آن دبيرستان به تحصيل پرداخت .
پس از دريافت سيكل به دبيرستان« صارميه » اصفهان رفت و در رشتهُ
ادبی ديپلم گرفت و در شهريور ماه 1321 به
منظور ادامه تحصيل به تهران رفت و در سال 1324
موفــق به گرفتن ليسانس در رشته حقوق قضائی از
دانشكده حقوق گرديد . اديب برومند در سال
1325 از وزارت دادگستری ابلاغی برای شغل دادياری دادگستری اردبيل
دريافت كرد ولی از پذيرفتن سمت قضائی
اعـراض نمود و تقاضای صدور پـروانـه كارآموزی وكالت
دادگستری كرد و دو سال بعد بطور مستقـل به عنوان
وكيل پايه 1 دادگستری مشغول كار شد ؛ وی
سالها وكيل بانك ملّی در ايران بود و وكالتهای متفرق را كمتر می
پذيرفت و در اين حرفه همواره برای احقاق
حقوق می كوشيد . اديب برومند در ظرف مدتی كه در
دانشكده حقوق تحصيل می كرد نسبت به تكميل معلومات
ادبی و پرورش دادن طبع شاعری خود غافل نبود
بلكه با كوشش بسيار شمار فراوانی از متون معتبر نظم و نثر پارسی را
با دقت تمام مطالعه نمود و در شعر و ادب به
ممارست پرداخت و به زبان عربی و فرانسه نيز
به خوبی آشنایی پيدا كرد . اديب تا سن 16 سالگی به نثر نویسی
اهتمام می ورزيد ولی از 17 سالگی بيشتر به
شعر و شاعری روی آورد و با علاقه و دلبستگی به شاعران و
اشعار شعرای دوران مشروطه خواهی برای ادامه آن
سبكِ نوپا از جهت موضوع و مطلب كه ديرینگی
نداشت و ابتلاآت زمان را موضوع شعر قرار ميداد پس از حادثه سوم
شهريور ماه 1320 و
اشغال ايران به وسيله متـفـقـيـن در جنگ جهانی دوم ، به سرودن
شعرهای سياسی و میهنی
پرداخت . موضوع اين اشعار حمله به اشغال كنندگان ايران و مخالفت با
عـوامـل بيگانه یعنی هواداران شوروی و
انگليس و انـتـقـاد از ديكتاتوری دوران رضا شاه و
تقويت آزاديخواهی و استقلال طلبی و حس وطن خـواهی
در مـردم ايران بود كه در جـرايـد و مجلات
كشور منتشر ميشد و افـزون براين اديب به دسته ها و حزبهای دست
نشانده بيگانگان نيز با حربه شعر و زبان قلم به
جنگ و ستيز ادامه می داد ، چنان كه در
غائله ی آذربايجان و زمزمه تجزيه طلبی در آن سامان به شدّت برضد
حزب دموكرات آذربايجان و حكومت « سيد جعفر
پيشه وری » مـبـارزه قلمی و شعری را آغـاز نمود كـه
تـا پـايـان حـادثـه و بعد از آن از اين حملات دست
نكشيد . اديب برومند از آبانماه 1328
كه جبهه ملی ايران به رهبری زنده ياد
« دكتر محمد مصدق » بنيان گذاری شد و
نهضت « ملی كردن صنعت نفت در سراسر ايران » جنب و
جوش خاصی پديد آورده بود ، از هـواداران سر
سخت نهضت ملی ايران گـرديـد و با سرودن اشعار میهنی و سياسی به
ياری و همگامی جبهه ملی و اين نهضت ضد
استعماری پرداخت و با نفوذ سياسی انگليس و تحريكات
روسيه شوروی در آويخت ؛ بعد از كودتای 28 مرداد
1332 با حكومت كودتا به مبارزه برخاست و پس
از تشكيل دوره دوم فعاليتهای جبهه ملی از روز نخست در شمار پايه
گذاران اين جبهه با حكومت « محمد رضا شاه » مخالفت
نمود و در نتيجه مبارزه با حکومت سه بار
زندانی گرديد – هنگام تجديد فعاليت جبهه در سال 1327 عضو
شورای مركزی جبهه ملی بود و به اتفاق هم مسلكان
خود در حزب ايران و جبهه ، با خيزش ملت
قلماً و قدمـاً همگامی كرد و در اين راه پايبندی خود را به انقلاب
و انتقاد از انحرافات زيان بخش آن نشان داد
. در سال 1373 با همراهی چند تن از همفكران
، بار ديگر به ادامه فعاليتهای سياسی جبهه ، پس از مدتی تعطيل
اقدام كرد و از وقفه ای كه در اين مسير پيش
آمده بود جلوگيری نمود . باری سخن كوتاه ، اديب
برومند مدت شصت سال با قلم و قدم در راه سر بلندی
ايران و آزادی و ضديت با استبداد و استعمار
كوشيده و بيشترين قسمت اشعارش میهنی و سياسی و ملی است . اديب در
ارديبهشت ماه 1326 با خاله زاده خود « فرنگيس
امینی » فرزند « حاج عبدالـلـه امینی سدهی
» پيوند زناشویی بست و از وی سه فرزند به نام « جهانشاه » ،
«پوراندخت » و« شهريار
» گرديد كه اولی دندانپزشك متخصص در جراحی لثـه و موسيقيـدان است و
دومی وكيل دادگستری و
محقق ادبيات و سومين مدير و مؤسس شركت بازرگانی بازار كوشان ايران
و دارای ليسانس در رشته مديريت بازرگانی بين
المللی است . همسر اديب برومند بانویی
ديندار ، نيكوكار و روشن انديش است و با شوهر خود همفكری و صميميت
و سازگاری كامل دارد . برومند چندين بار به
اروپا و يكبار به آمريكا و مصر سفر كرده و در سال 1355
به اتفاق دایی خـود مرحوم حاج حـيـدرعليخان برومند
بـه زيارت كعبه و حج تمتـّـع نـايـل گرديده
و دوبار نيز به فيض حـج عـُمره توفيق حاصل كرده است
.
آثار شعری چاپ شده اديب
برومند از اين قرار است :
1 - « ناله های وطن » شامل اشعاريست
كه به مناسبت حــادثـه سوم شهريـور ماه 1320 و
دفاع از استقلال كشور و آزادی ملت سروده
شده است .
2 - « پيام آزادی » درباره حمايت از
كشورهای استعمارزده و
رهبران استقلال طلب آنان و نيز مخالفت با خشونت و جنگ و هـواداری
از حقوق بشر است .
3 - « درد آشنا » كه قسمتی از غزلهای
عاشقانه ، عرفانی ، سياسی ست .
4 - « سرود رهایی » مشتمل بر
اشعاريست در هـواداری از نهضت ملی شدن نفت و طردِ سياست
استعماری و نكوهش كودتای 28 مرداد و مبارزه با
نظام ديكتاتوری شاه .
5 - « راز
پرواز » در بردارنده شعرهای مذهبی است كه دارای
صبغه حماسی ميباشد .
6 - «مثنوی اصفهان» درباره اوصاف
شهرتاریخی اصفهان و ويژگيهای گوناگون آن است .
7 - « حاصل هستی » كـه عبارت است از
انواع شعر مانند مـثـنـوی ، قصيده ، غــزل و ...
درباره مطالب گوناگون .
آثار تحقيقي اديب برومند
عبارتست از :
1 – تصحيح « خرد نامه » نگارش ابوا
لفـضـل يوسف بن علی مستوفی كه
به وسيله انجمن آثار ملي به چاپ رسیده است
.
2 – تصحيـح ديــوان خـواجـه حـافظ
شيـرازی بـا مقابـلـه دو چـاپ معتبر( قـزوینی –
غنی) و(خــانلـری) با يك نسخه خطی مورخ 874
به خط پير حسيـن كاتب .
3 – هنر قـلـمـدان در تعريف و توصيف
ساخت و ساز اين پـديـده
هنری و سبك كـار جمعی از استادان قلمدان نگاری .
4 – تصحيح «
داستان سياووش و رفتن گيـو به
تركستان برای آوردن كيخسرو » از شاهنامه فردوسی .
5 – تصحيح داستان « رستم و اسفنديار»
به پيوست «هفتخان اسفنديار» ازشاهنامه
فردوسی .
6 – مجموعه مقالات به نام « طراز
سخن» در موضوعهای ادبی ، هنری و سياسی
كه زير چاپ است .
7 – كتاب « بـه پيشگـاه فـردوسی »
دربــاره شخصيت ادبی و ملی
فـردوسی بــه پـيـوست شعرهای اين سراينده در گراميداشت آن شاعر
بزرگ .
8 – تصحيح و چاپ تـذكـره « خلاصه
الاشعار و نتايج الافكار» بـه قلم تقی الـدين
كـاشـانی متخلص به « ذكری » (قسمت معاصران)
.
9 – كوشش بـرای چاپ كتاب مصـور
« تاريخ جهانگشای نادری » ( از
مجموعه شخصی ) كـه از لحاظ چگونگی تصاوير منحصر به فرد
است و نوشتن پيشگفتاری بر آن .
10– كوشش بـرای چـاپ ديـوان حـافظ
منسوب بـه خط « ميرعماد حسنی
» مورخ 1008 و نوشتن پيشگفتاری برآن . در پايان شايد لازم به
يادآوری ست كه اديب
برومند در خطـاطی هم ممارست كرده و شكسته نستعليق را خوش می نويسد
.
پایگاه
ایران تمدن |